काठमाडौं, भदौ १४ — वीरगञ्जस्थित कृषि औजार कारखाना करिब ३० वर्ष बन्द भएर २ वर्षअघि पुनः सञ्चालनमा आएको छ। अहिले यो कारखानाले १४ विभिन्न प्रकारका हाते औजार र मेसिनहरूको विकास, अनुसन्धान र उत्पादन सुरु गरीसकेको छ।
यो कारखाना तत्कालीन सोभियत सङ्घको प्राविधिक र आर्थिक सहयोगमा २०२४ साल फागुन २८ गते स्थापना भएको थियो र सुरुमा कृषि औजार उत्पादन गरी घर र विदेशमा निर्यात गरिन्थ्यो। तर व्यवस्थापकीय कमजोरीका कारण २०५९ सालमा बन्द हुने अवस्थामा पुगेको थियो।
२०७९ असोज ११ गतेदेखि नेपालको राष्ट्रिय आविष्कार केन्द्रले यो कारखाना सञ्चालनको जिम्मेवारी लिएको थियो। त्यतिबेला पुराना ७०-८० प्रतिशत मेसिनहरूको मर्मत गरी उत्पादन थालेको हो। अहिले सीएनसी मेसिन पनि जडान गरी उत्पादनलाई तीव्रता दिइएको छ।
कारखानाले धन रोप्ने मेसिन, हाते ट्याक्टर, फीस इनक्युभेटर, अक्सिजन टावर, पराल काट्ने मेसिन, धान काट्ने रिपर, दाना बनाउने, घाँस खुर्कने, ड्यांग बनाउने, हाते औजारहरू, आलु रोप्ने र गोड्ने मेशिनहरू उत्पादन गरी बिक्री वितरण गरिरहेको छ। यसले देशको कृषि सामग्रीलाई स्वदेशमै उत्पादन गर्न मद्दत पुर्याउने साथै निर्यात गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
हाल कारखानामा ३६ जना कर्मचारी छन्, जसमा ८ जना इन्जिनियर र बाँकी टेक्निसियनहरू छन्। आर्थिक सहयोग भने सरकारले पूर्ण रूपमा अझै प्रदान गरेको छैन, तर किताब बिक्रीबाट प्राप्त रकम र औजार बिक्रीबाटै संचालन भैरहेको छ। यसले नेपाललाई कृषिमा आवश्यक उपकरण आयातमा निर्भरता कम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यो कारखानाले नेपालको कृषि उत्पादन र सुसज्जित कृषकहरूको लागि ठूलो योगदान पुर्याउने विश्वास गरिएको छ
