काठमाडौं, भदौ २० — पूर्वअर्थसचिव कृष्णहरी बास्कोटाले तयार पारेको अध्ययन प्रतिवेदनमा एक सय वर्ष पुगेका ज्येष्ठ नागरिकहरूलाई मासिक ५० हजार रुपैयाँ भत्ता उपलब्ध गराउन सरकारलाई सुझाव दिइएको छ।
यस प्रतिवेदन अनुसार, १०० वर्ष र सो भन्दा माथिका नागरिकहरूलाई विशेष आर्थिक सुविधा दिई सम्मान जनाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
अध्ययन प्रतिवेदनमा ७०–७९ वर्ष समूहका करिब १० लाख ज्येष्ठ नागरिकलाई मासिक ५ हजार, ८०–८९ वर्ष समूहका एक लाख ८१ हजारभन्दा बढी नागरिकलाई मासिक १० हजार, र ९०–९९ वर्ष समूहका करिब २७ हजार ७ सय ज्येष्ठ नागरिकलाई मासिक २५ हजार भत्ता दिने सिफारिश गरिएको छ। यसले विभिन्न उमेर समूहका वृद्ध नागरिकलाई उचित आर्थिक सुरक्षा प्रदान गर्ने उद्देश्य राख्दछ।
प्रतिवेदनमा स्वास्थ्य र उपचारसँग सम्बन्धित सुझाव पनि समावेश गरिएको छ। केन्द्रीय र प्रदेशस्तरीय अस्पतालमा ज्येष्ठ नागरिक वार्ड स्थापना गर्न, विशेषज्ञ चिकित्सक र आवश्यक उपकरणको व्यवस्था गर्न तथा शैय्याको संख्या पर्याप्त राख्न सुझाव दिइएको छ। साथै, हालको १ लाखको स्वास्थ्य बीमालाई क्रमशः वृद्धि गरेर १० लाखसम्म पुर्याउने सिफारिश पनि गरिएको छ।
अध्ययनले वृद्धाश्रम, दिवा सेवा केन्द्र, मनोरञ्जन, अनुभव आदानप्रदान, स्वरोजगार तथा सरल ऋण सुविधा दिने “ज्येष्ठ नागरिक च्यालेन्ज फण्ड” स्थापना गर्नुपर्ने सिफारिश पनि गरेको छ। यसले वृद्ध नागरिकलाई सामाजिक र आर्थिक रूपमा सक्रिय राख्ने र उनीहरूको अनुभव राष्ट्र निर्माणमा उपयोग गर्ने लक्ष्य राख्दछ।
अन्ततः, प्रतिवेदनले सङ्घीय, प्रदेश र स्थानीय तहको वार्षिक बजेटको ५ प्रतिशत हिस्सा ज्येष्ठ नागरिकको हितका लागि विनियोजन गर्नुपर्ने सुझाव दिएको छ। यसका साथै, दसैँ पर्वअघि सबै ज्येष्ठ नागरिकलाई बोनस भत्ता वितरण गर्ने व्यवस्था गर्नुपर्ने सिफारिश पनि गरिएको छ। प्रतिवेदनले हालको ७० वर्ष माथिका मात्रै भत्ता पाइरहेका कानुनलाई पुनरावलोकन गर्न आवश्यक रहेको उल्लेख गरेको छ।
