काठमाडौँ, भदौ २३ – राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले जेनजी प्रदर्शनका क्रममा प्रदर्शनकारीमाथि अत्यधिक बल प्रयोग नगर्न सरकारलाई कडा निर्देशन दिएको छ। आयोगले पछिल्लो पुस्ताले उठाएका आवाजप्रति संवेदनशील बन्न पनि आग्रह गरेको छ। मानव अधिकार उल्लंघनको जोखिम, हिंसात्मक घटनाहरू र प्रदर्शनको अनुगमनका क्रममा आएको अवस्था प्रति आयोगको ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ।
आयोगका अनुसार, देशका विभिन्न शहरमा भएका प्रदर्शनको अनुगमन टोलीले घटनास्थलमा निरीक्षण गरेको थियो। अनुगमनको क्रममा आयोगका टोली र सवारीसाधनमाथि समेत आक्रमण भएको पुष्टि भएको छ। आयोगले भने कि केही प्रदर्शनहरु तोडफोड र आगजनीमा परिणत हुन सक्ने जोखिम थियो र सुरक्षाकर्मीहरूले अत्यधिक बल प्रयोग गर्नु दुःखद रहेको छ।
काठमाडौँ, पोखरा, बुटवल, चितवन, बिराटनगर, रौतहट, सुनसरी, झापा, दाङ लगायतका शहरमा प्रदर्शन भएको थियो। काठमाडौँमा माइतीघरबाट बबरमहल हुँदै वानेश्वरसम्म प्रदर्शनकारीहरूले संसद भवन प्रवेश गर्न खोज्दा प्रहरीले लाठीचार्ज, पानीको फोहोरा, अश्रुग्यास र गोली प्रहार गरेको थियो। यस क्रममा दर्जनौं व्यक्तिको मृत्यु भएको र सयभन्दा बढी घाइते भएका छन्।
आयोगले मृतकप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै घाइतेको निःशुल्क उपचार र शीघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गरेको छ। आयोगले नेपाल सरकारलाई विशेष अनुरोध गरेको छ कि घटनाको निष्पक्ष, विश्वसनीय र सूक्ष्म अनुसन्धान गर्नुपर्छ र दोषीहरूलाई कानूनी रूपमा कडा कारबाही गरिनुपर्छ।
त्यस्तै, आयोगले प्रदर्शनमा सहभागी हुने नागरिकलाई पनि शान्तिपूर्ण, मर्यादित र संयमित ढंगले आन्दोलन गर्ने जिम्मेवारी रहेको स्मरण गराएको छ। यस प्रकारका घटनाहरू रोक्न उच्च सुरक्षा व्यवस्था, उचित व्यवस्थापन र प्रदर्शनकारीको आवाजको समयमै संवेदनशीलता अपनाउन आवश्यक रहेको आयोगले जोड दिएको छ।
आयोगले निष्कर्ष निकाल्दै सरकार र सुरक्षाकर्मीहरूलाई चेतावनी दिएको छ कि नागरिकको मौलिक अधिकारको संरक्षण आवश्यक छ, र प्रदर्शनको क्रममा कुनै पनि प्रकारको अत्यधिक बल प्रयोग गर्नु कानूनी र मानव अधिकार दुवै दृष्टिले अस्वीकार्य छ।
